KUPOVINA NEPOKRETNOSTI U TOKU TRAJANJA BRAKORAZVODNE PARNICE

Jedno od najintrigantnijih pitanja u praksi, od najviših sudova u našoj zemlji pa do katastra nepokretnosti, jeste u vezi sa statusom zajedničke tzv. bračne imovine, koja je regulisana članom 171 Porodičnog zakona. 

Prema zakonskoj odredbi imovina koju supružnici steknu radom u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja njihovu zajedničku imovinu, pri čemu je poseban fokus na nepokretnoj imovini čiju evidenciju vodi Služba za katastar nepokretnosti. Napomene radi, promet nepokretne imovine se vrši na osnovu punovažnog ugovora koji je sastavljen od strane nadležnog javnog beležnika u formi solemnizovane isprave.

Pitanje koje je napravilo raskorak između sudske prakse i prakse upravnih organa (Katastra i javnog beležnika) jeste kupovina nepokretnosti u toku trajanja brakorazvodne parnice, odnosno da li se zajedničkom (bračnom) imovinom smatra imovina koju jedan supružnik stekne radom nakon prestanka zajednice života ali pre donošenja formalne presude kojom se brak razvodi?

Brakorazvodne parnice mogu potrajati i više godina (posebno u situaciji kada postoji spor supružnika oko vršenja roditeljskog prava) pri čemu za to vreme supružnici više ne žive zajedno tj. između njih ne postoji zajednica života koja je konstitutivni element svakog braka (ne samo fizička zajednica života, već i emotivna). 

Iako nije sporno da je u tom periodu supružniku dozvoljeno da svojim radom stiče nepokretnosti, ostaje otvoreno pitanje da li drugi supružnik ima pravo ili pretenzije prema takvoj nepokretnosti koju upravni organi upisuju kao zajedničku (bračnu) imovinu na ime oba supružnika.

Sa druge strane, praksa Vrhovnog kasacionog suda potvrđuje stanovište da bez zajednice živote nema ni sticanja zajedniče imovine, bez obzira što brak nije formalno razveden (uz dokaz da je zajednica života prestala), međutim to nije dovoljno ubedljiv argument javnom beležniku, a još manje Katastru, da sticanje (kupovinu) nepokretnosti finalizuje upisom samo na jednog supružnika, uz dostavljanje adekvatnih dokaza.

Dakle, bez obzira na sudsku praksu, upravni organi – od kojih na kraju krajeva zavisi neposredno ostvarivanje prava svojine kroz upis u javni registar, postupaju drugačije.

Ono što nam preostaje jeste eventualno usaglašavanje ovakvog raskoraka od strane Upravnog ili Ustavnog suda, koje nažalost može da potraje duže od brakorazvodne parnice, a čini se duže i od pojednih brakova.